Gorcumse gidsen in het zonnetje: door de ogen van Alet
“Als mensen na afloop met een glimlach naar huis gaan, is mijn doel bereikt.”
Al dertig jaar woont Alet in Gorinchem. Ze werkt in het onderwijs, stond zo’n 25 jaar voor de klas en is inmiddels vijf jaar intern begeleider. Maar naast onderwijs loopt er al heel lang een andere interesse als een rode draad door haar leven: geschiedenis en de verhalen van Gorinchem.
Met haar 53 jaar is Alet de jongste van de stadsgidsen. Stilzitten is er voorlopig dan ook niet bij. Ze combineert haar werk met het gidsen en nu ze iets minder werkt, is ze steeds vaker met groepen in de stad te vinden.
Een wens van twintig jaar geleden
Dat Alet ooit stadsgids zou worden, zat er eigenlijk al vroeg in.
Zo’n twintig jaar geleden zag ze in de Stad Gorinchem een oproep van de VVV: er werden nieuwe stadsgidsen gezocht. Het leek haar meteen geweldig, maar met een jong gezin en haar werk was het op dat moment niet haalbaar. De interesse verdween alleen nooit.
Rond 2018 kwam er opnieuw iets op haar pad. Tijdens de Havendagen zag ze dat de VVV gastvrouwen zocht. Alet werkte op dat moment drie dagen per week en dacht: als ik ooit nog stadsgids wil worden, is dit een mooie eerste stap.
Ze ging aan de slag als gastvrouw, volgde de cursus Gorcumkunde en bleef ondertussen hopen op een plekje als gids. Begin 2019 hoorde ze tijdens haar werk achter de VVV-balie toevallig dat er versterking werd gezocht.
“Toen zei ik meteen: hé, dat wil ik graag doen!”
Samen met Dick Bosch liep ze haar eerste wandeling. Daarna mocht ze direct zelfstandig op pad.
“Eigenlijk werd ik meteen in het diepe gegooid.”
Precies op het goede moment, op de goede plek.
Een groep moet met een glimlach naar huis
Voor Alet draait een stadswandeling niet alleen om jaartallen en historische feiten. Ze wil vooral dat mensen een leuke tijd hebben.
“Er is eigenlijk maar één ding dat ik moet doen: zorgen dat mensen met een glimlach weggaan.”
Dat betekent ook dat geen enkele wandeling precies hetzelfde is.
Alet kijkt naar de mensen die voor haar staan. Heeft een groep veel interesse in architectuur? Dan besteedt ze meer aandacht aan gevels en gebouwen. Zijn er echte Gorcummers bij? Dan zoekt ze juist naar verhalen waarmee ze hen kan verrassen.
Tijdens een wandeling met een groep uit Utrecht merkte ze bijvoorbeeld dat er veel belangstelling was voor gevelstenen, memory bricks en muurschilderingen. Haar route en verhalen past ze daar dan op aan.
Ook families vindt ze geweldig om mee op pad te nemen. “Dan ontstaan er weer heel andere gesprekken en heb je de grapjes binnen zo’n familie.”
Het verhaal staat vast, maar de wandeling beweegt mee met de mensen.
Even terug naar de 19e eeuw
Alet vertelt graag over bekende namen als Hugo de Groot, Willem van Arkel en Jacoba van Beieren. Toch zijn het juist de kleinere verhalen waarmee ze mensen graag even stil laat staan.
In de Nieuwsteeg staan twee kleine witte arbeidershuisjes. Daar neemt ze haar groep mee terug naar het Gorinchem van de 19e eeuw.
Ze schetst het leven van een gezin met zes kinderen en een moeder die opnieuw zwanger is. Het water uit de Kalkhaven wordt gebruikt om de aardappelen in te koken, terwijl datzelfde water voor allerlei andere, veel minder frisse doeleinden wordt gebruikt.
Alet vraagt haar groep om zich voor te stellen hoe het geweest moet zijn om daar te wonen. Hoe het rook. Hoe dicht iedereen op elkaar leefde. En wat je misschien hoorde als het 's avonds stil werd.
Zo wordt een klein huisje ineens veel meer dan alleen een oude gevel.
“Ik wil mensen echt even in die tijd plaatsen.”
Verhalen die soms dichtbij komen
Een andere plek die tijdens haar wandelingen indruk maakt, is het oude vondelingenluikje. Het verhaal daarachter raakt mensen. Vooral bij moeders ziet Alet soms de emotie op het gezicht.
“Dan staan ze echt met tranen in hun ogen.”
Juist dat vindt ze bijzonder. Niet omdat een verhaal verdrietig moet zijn, maar omdat geschiedenis op zo'n moment geen ver-van-je-bedverhaal meer is.
Het gaat over echte mensen die honderden jaren geleden door dezelfde straten liepen als wij nu.
Ook kinderen stappen het verhaal in
Die beleving gebruikt Alet ook tijdens haar kinderwandelingen.
Bij het verhaal over Hugo de Groot krijgt bijvoorbeeld één van de kinderen een zwaard en mag op wacht staan. De andere kinderen worden actief bij het verhaal betrokken. Op de route van Buiten de Waterpoort naar de Grote Markt wordt de geschiedenis op kinderniveau uitgelegd en onderweg komen ze langs plekken zoals het Hugo de Grootpoortje en het vondelingenluikje.
“Dan zeggen ze: hier leg je toch geen baby in?”
Precies zo'n reactie zoekt Alet. Want zodra kinderen vragen gaan stellen, begint het verhaal te leven.
Ook tijdens haar marskramerwandeling - speciaal door Alet ontworpen voor groep 5 en 6 van de basisschool - maakt ze geschiedenis tastbaar. Ze neemt een mand met voorwerpen mee die gekoppeld zijn aan verschillende historische locaties, zoals het gasthuis, het weeshuis, het Tolhuis, het klooster en de Waterpoort.
Onderweg krijgen de kinderen straatnamen mee die ze zelf moeten ontdekken.
“Dan krijgen ze het gevoel: wij lopen hier nu, maar honderden jaren geleden liepen hier óók mensen. Sommige straatnamen worden al 600 of 700 jaar gebruikt.”
Van onbekende stad naar grote verrassing
Net als veel andere stadsgidsen hoort Alet regelmatig hetzelfde van bezoekers.
Gorinchem? Dat kennen ze vooral van de files.
“Ze weten dat het ergens langs de snelweg ligt. Dan hebben ze een reclame gezien en denken ze: het schijnt daar eigenlijk best leuk te zijn.”
Eenmaal in de binnenstad verandert dat beeld snel. Wanneer ze over de vestingwallen lopen en uitkijken over de rivier richting Woudrichem, volgt vaak dezelfde reactie: “Wauw, wat is het hier mooi en groen.”
En dat is precies wat Alet zelf zo bijzonder vindt aan Gorinchem. Je woont midden in de stad, maar binnen tien minuten sta je op de dijk met het groen om je heen.
“Het uitzicht is iedere dag anders. Regen, storm of zon: het is altijd mooi.”
Geschiedenis met een knipoog
Hoewel Alet mensen graag iets leert, hoeft een stadswandeling van haar absoluut geen geschiedenisles te worden. Ze mengt historische verhalen met eigen ervaringen en grappige momenten. Verhalen van vroeger worden verbonden met het Gorinchem van nu. En soms bewaart ze iets duisters voor het einde.
Zo eindigt ze haar wandeling graag met het verhaal over de heks van de Helmsteeg. Wie dacht dat het alleen maar gezellig zou blijven, krijgt dan nog een laatste verrassing.
Iedere groep brengt een nieuw verhaal mee
Het mooie aan gidsen is volgens Alet dat je nooit precies weet wie er voor je staat.
Zo begeleidde ze ooit een 89-jarige vrouw die de zus bleek te zijn van kunstenaar Jan van Munster, van wie kunstwerken in Gorinchem te vinden zijn. Als kind had de vrouw hier gespeeld en op latere leeftijd wilde ze die plekken nog één keer aan haar familie laten zien.
Een heel andere ervaring dan een bedrijfsuitje, een groep nieuwe Gorcummers of een familie die samen een dagje weg is. En juist dát maakt het voor Alet zo leuk. Iedere groep brengt zijn eigen verhalen mee.
Kijk eens anders naar je stad
Waarom zou je een stadswandeling boeken als je zelf al jaren in Gorinchem woont? Alet hoeft daar niet lang over na te denken.
“Omdat je daarna anders naar de stad kijkt.”
De gevelstenen, straatnamen, oude panden en kleine details zijn niet zomaar decor. Ze vertellen samen de geschiedenis van Gorinchem.
Haar persoonlijke tip is dan ook om sowieso eens een rondje over de vestingwallen te wandelen. Maar denk je dat je Gorinchem inmiddels wel kent?
Ga dan juist eens mee met een stadsgids.
De kans is groot dat je na afloop tóch weer iets hebt ontdekt waar je al jaren aan voorbijliep.
Kies je stadswandeling - Gorinchem zit vol verhalen. Van verborgen steegjes tot indrukwekkende geschiedenis en verrassende plekken. Met een stadswandeling zie je de stad zoals je ’m nog niet eerder zag.
-
Gorinchem ’40-’45 wandeling
Gorinchem ’40-’45 wandeling
22 augustus, 26 september en nog 2 dagen
VVV Gorinchem
Rondleiding
-
Stadswandeling met stadsgids (zondag) | Mooigorinchem.nl
Stadswandeling met stadsgids (zondag) | Mooigorinchem.nl
wekelijks
Rondleiding
-
Stadswandeling met stadsgids (zaterdag) | Mooigorinchem.nl
Stadswandeling met stadsgids (zaterdag) | Mooigorinchem.nl
wekelijks
Rondleiding
